Dobromierscy rajcy na sesji 22 czerwca br. jednogłośnie udzieli absolutorium wójtowi Gminy Dobromierz za wykonanie ubiegłorocznego budżetu. Jego wykonanie pozytywnie oceniły zarówno Regionalna Izba Obrachunkowa, jak i komisja rewizyjna.

Absolutorium to najważniejsza forma kontroli sprawowanej przez organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego nad działalnością organu wykonawczego, której celem jest ocena sposobu wykonania budżetu. Jej istotą jest ocena ustalająca, czy sposób gromadzenia dochodów oraz realizacji wydatków za okres roku budżetowego był zgodny z planem budżetowym.

Budżet Gminy Dobromierz na rok 2010 uchwalony został 18 grudnia 2009 r. i był zmieniany 11 razy przez radę gminy, 13 razy przez wójta i trzykrotnie przez kierownika GOPS. Zmiany te miały odzwierciedlenie w budżecie na dzień 31 grudnia 2010 r. co przedstawia poniższa tabela.

29 grudnia 2010 r. rada gminy dokonała korekty budżetu Gminy Dobromierz, dostosowując zarówno plan dochodów, jak i plan wydatków do faktycznego wykonania 2010 roku.

Przy planowaniu dochodów budżetowych założono, że w 2010 roku gmina otrzyma 6.135.000,00 zł z Norweskiego Mechanizmu Finansowego. Faktycznie na konto gminy przez cały 2010 r. wpłynęło jedynie 2.017.751,00 zł, czyli o 4.117.249,00 zł mniej niż zaplanowano. Środki te miały być przeznaczone m. in. na spłatę raty kredytu zaciągniętego w PKO w latach 2009-2010. Zgodnie z zawartą umową, gmina miała do końca grudnia 2010 r. spłacić część zaciągniętego kredytu, tj. 2.200.000,00 zł. Poprzedni wójt wystosował pismo do banku z prośbą o przesunięcie terminu spłaty raty do 30 czerwca 2011 r. Bank wyraził zgodę, lecz ustalił termin na 31 marca 2011 r. Termin ten nie mógł być dotrzymany, ponieważ gmina w dalszym ciągu czekała na obiecane pieniądze. Wójt Jerzy Ulbin zwrócił się więc do banku z prośbą o następne przesunięcie terminu spłaty, tym razem do 29 lipca 2011 r. na co otrzymał zgodę. Pozostaje więc mieć nadzieję, że obiecane pieniądze w końcu dotrą do gminy i nie trzeba będzie występować o następną prolongatę terminu.

Rada poprzedniej kadencji jeszcze w listopadzie 2010 r. podjęła uchwałę w sprawie zaciągnięcia kredytu długoterminowego w kwocie 2.750.000,00zł. Kredyt ten pozwoliłby na zapłatę faktur dotyczących nie zakończonych zadań inwestycyjnych w ramach "Budowy systemu gospodarki ściekowej dla aglomeracji Dobromierz - Faza I", tj. kanalizacji i oczyszczalni ścieków w Serwinowie oraz kanalizacji sanitarnej w Bronówku, choć zgodnie z zawartymi umowami, faktury te powinny być zapłacone w całości w roku 2010.

Niezadowalający stan środków pieniężnych na rachunku bankowym gminy po przyjęciu od poprzednich władz spowodował, że zobowiązania z ubiegłego roku dotyczące tej inwestycji w kwocie 779.793,27 zł zapłacono dopiero w styczniu 2011 br. po otrzymaniu kredytu.
Tak więc mimo udzielonego absolutorium wójtowi Jerzemu Ulbinowi do spłaty po poprzednikach pozostało jeszcze spore zadłużenie, które na dzień 31 grudnia 2010 r. z tytułu zaciągniętych kredytów i pożyczek wynosiło 5.262.500,00 zł, w tym:
· 5.100.000,00 - kredyt zaciągnięty w PKO BP SA O/Wałbrzych,
· 162.500,00 - pozostała do spłaty pożyczka zaciągnięta w WFOŚiGW.

Należy przypomnieć, że poprzednia Rada Gminy jeszcze wiosną 2010 r. podjęła uchwałę w sprawie zaciągnięcia pożyczki długoterminowej w WFOŚiGW z przeznaczeniem na dofinansowanie zadania inwestycyjnego "Budowa sieci wodociągowej we wsi Dzierzków, Bronówek, Dobromierz oraz budowa wodociągu przesyłowego z Dobromierz do Bronówka w Gminie Dobromierz", a tuż przed zakończeniem kadencji w październiku 2010 r. uchwałę w sprawie zaciągnięcia pożyczki długoterminowej z budżetu państwa na wyprzedzające finansowanie zadania inwestycyjnego "Budowa sieci wodociągowej we wsi Dzierzków, Bronówek, Dobromierz oraz budowa wodociągu przesyłowego z Dobromierz do Bronówka w Gminie Dobromierz". Regionalna Izba Obrachunkowa do tych uchwał wydała pozytywne opinie i na tym sprawa została zakończona. Nie podjęto żadnych starań, aby w ślad za wydanymi opiniami rozpocząć procedurę uruchomienia przedmiotowych środków finansowych.

Dopiero w 2011 r. obecnie urzędujący wójt złożył wniosek o pożyczkę do Banku Gospodarstwa Krajowego i do WFOŚiGW. Zarówno środki na wyprzedzające finansowanie z BGK, jak i pożyczka zostały gminie przyznane. Z chwilą ich uruchomienia w pierwszej kolejności zapłacono 317.378,53 zł za fakturę z grudnia 2010 r. która dotyczyła realizacji przedmiotowego zadania inwestycyjnego.

Nie były to jedyne zobowiązania, jakie gmina posiadała na dzień 31grudnia 2010 r., bowiem jeszcze w grudniu 2010 r. Zakład Obsługi Komunalnej w Dobromierzu wystawił gminie noty obciążeniowe z tytułu świadczonych usług, m.in. za zimowe utrzymanie dróg. Ogólna kwota z tytułu tych zobowiązań wynosiła 128.157,23 zł. Brak środków finansowych na rachunku bankowym pod koniec roku spowodował, że wszelkie płatności wobec ZOK przeszły na rok 2011 i tym samym obciążają budżet roku bieżącego.

Zobowiązania gminy wobec ZOK mają odzwierciedlenie w wyniku finansowym za rok 2010, roku który dla Zakładu Obsługi Komunalnej w Dobromierzu zarówno pod względem ekonomicznym, jak i organizacyjnym był okresem wielu zaniedbań. Pomimo otrzymanej dotacji z budżetu gminy w kwocie 345.065,00 zł zakład poniósł stratę w wysokości 251.530,80 zł. Przychody za ten okres wyniosły 3.042.326,65 zł, natomiast koszty 3.293.857,45 zł. Głównymi przyczynami powstania strat był przerost zatrudnienia, niewłaściwa organizacja i niska wydajność pracy, co w efekcie spowodowało generowanie znacznie wyższych kosztów wykonywanych zadań niż przewidują ogólnie obowiązujące normy nakładów rzeczowych.

Doprowadzając do wzrostu zatrudnienia w trakcie jednego roku aż o 18 osób, zakład poniósł wydatki na wynagrodzenia i pochodne w wysokości prawie półtora miliona złotych. Kwota ta stanowi aż 44,86% kosztów ogółem.

Kolejnym istotnym czynnikiem było obciążenie zakładu kosztami opłat rat leasingowych dotyczących pięciu jednostek sprzętowych, takich jak: koparko-ładowarka, ciągnik rolniczy, przyczepa, pług i zamiatarka. Roczne raty płacone przez jednostkę wyniosły blisko 74 tys. zł. Po uwzględnieniu obowiązkowych przeglądów serwisowych, podstawowy koszt użytkowania sprzętu osiągnął w ubiegłym roku poziom 85 tys. zł. Ratami leasingowymi zakład obciążony będzie aż do 2014 r. Już w lutym 2010 r. pojawiły się poważne problemy finansowe, gdy zabrakło środków pieniężnych na pokrycie bieżących wydatków, głównie wynagrodzeń. Przykładem tego jest pobranie przez jednostkę zaliczki w znacznej kwocie, bo aż 155 tys. zł w lutym i 65 tys. zł w maju na poczet zadania wykonanego dopiero w II półroczu ubiegłego roku. Wcześniej skonsumowane środki na inny cel doprowadziły do sytuacji, że zakład zlecając wykonanie zadania podwykonawcy zaciągnął dług bez pokrycia, który do dzisiaj jest odpracowywany (remont drogi w Kłaczynie).

Podobną sytuacją było pobieranie zaliczek na wykonywanie prac na świetlicy wiejskiej w Roztoce. Jak widać sposób finansowania działalności bieżącej zakładu daleko odbiegał od ideału. Zadłużenie zakładu rosło bardzo szybko w stosunku do należności. Na dzień 31 grudnia 2010 r. stan zobowiązań zakładu osiągnął poziom 850 tys. zł, których pokrycie znajduje się w łącznej kwocie 592 tys. zł, w tym należności 468 tys. zł. Do zobowiązań tych zaliczyć należy między innymi: zobowiązania wobec gminy z tytułu podatku od nieruchomości 195 tys. zł, pozostałe zobowiązania wobec gminy 21 tys. zł, zobowiązania wobec podwykonawców robót 208 tys. zł, zobowiązania z tytułu wynagrodzeń i pochodnych 299 tys. zł. Wśród należności znaczna kwota, bo aż 100.341 zł to należności od Urzędu Gminy z tytułu wykonanych zadań oraz nieprzekazanych dotacji w wysokości 28 tys. zł.

Jak widać gmina również nie dysponowała środkami, by niezwłocznie przekazać jednostce należne jej kwoty wydatkowane na realizację zadań gminy. Niewątpliwie rok 2010 przyniósł katastrofalną sytuację finansową zakładu, czego świadectwem tego są straty finansowe, utrata płynności finansowej i wysoki poziom zadłużenia i w konsekwencji konieczność podpisania przez nowe już kierownictwo 45 ugód na sumę 318 tys. zł.

To, że gminna kasa tuż po wyborach świeciła niemalże pustkami świadczy chociażby fakt, że już w grudniu 2010 roku gmina musiała korzystać z linii kredytowej w rachunku bieżącym, by terminowo wypłacić wynagrodzenia pracownikom i uregulować faktury, bo stan środków na rachunku bankowym nie gwarantował zapłaty wszystkich zobowiązań.

Zarówno przed wójtem, jak i radą gminy spore wyzwanie i ciężka praca, by zapewnić środki na płynne finansowanie podstawowych zadań własnych gminy, spłacić wszystkie zaciągnięte zobowiązania oraz sprostać oczekiwaniom mieszkańców w realizacji od lat wyczekiwanych inwestycji.

W toku dalszej części obrad radni przyjęli uchwały w sprawie: zmian w budżecie gminy na 2011 r., zaciągnięcia kredytu restrukturyzacyjnego na spłatę wcześniej zaciągniętych zobowiązań z tytułu kredytów długoterminowych w celu obniżenia kosztów ich obsługi oraz zatwierdzili plany odnowy miejscowości Kłaczyna i Borów na lata 2011-2018.