|
Miejscowości w
Gminie
GNIEWKÓW
Miejscowość położona nad Nysą Szaloną. Rozciąga się na długości
około 1 km, pomiędzy Czernicą a Dzierzkowem, z którym łączy się
zabudowaniami. Przez wieś biegnie szosa z Roztoki do Jawora. Równolegle
do drogi biegła linia kolejowa z Roztoki do Jawora, ale nie było
tu stacji.
Gniewków powstał jako wieś rycerska około XIII wieku. W tym
czasie istniał tu już dwór. W 1305 roku pojawiła się wzmianka o
istnieniu kościoła, co świadczy o tym, że musiała to być duża
wioska.
Od XV do XVIII wieku wieś wielokrotnie zmieniała właścicieli,
aż do chwili, gdy przeszła na własność rodziny Hochbergów. Od
tego momentu wieś już cały czas należała do tego rodu.
Z zachowanych dokumentów dowiadujemy się, że w 1825 roku właścicielem
Gniewkowa był hrabia Rzeszy Hans Heinrich von Hochberg X z Roztoki,
a we wsi znajdował się kościół katolicki z plebanią i
ewangelicka szkoła. Tamtejszy nauczyciel uczył także dzieci z
Dzierzkowa. Był tu również dwór z folwarkiem, młyn wodny,
wiatrak, dwie gospody, 57 domów, a wśród mieszkańców było 12
rzemieślników i 2 handlarzy.
W drugiej połowie XIX wieku wieś zaczęła się szybko rozwijać.
Przyrost ludności należał do największych w regionie. Spowodowało
go wydobycie granitu i wybudowanie w 1896 roku linii kolejowej z
Roztoki do Jawora.
Po 1945 roku w Gniewkowie nadal działały kamieniołomy, a dzięki
statutowi siedziby grodzkiej rozwijało się zaplecze oraz usługi.
Do najciekawszych zabytków można zaliczyć:
- grodzisko znajdujące się w pobliżu Gniewkowa. Datowane jest
według jednych źródeł na X-XII wiek, a według innych na
IX-X wiek,
- kościół parafialny pod wezwaniem św. Barbary. Wzniesiono
go w XV wieku i znacznie przebudowano około 1700 roku. Jest to
budowla orientowana, z prostokątną nawą przykrytą drewnianym
stropem, pokrytym polichromią z 1730r. Prezbiterium przykryte
jest sklepieniem przeskokowym. Od południa do nawy dostawiona
jest kwadratowa wieża, pokryta namiotowym dachem. Dachy kościoła
są dwuspadowe, a okna ostrołukowe i prostokątne. W
przedsionku i zakrystii zachowały się kamienne ostrołukowe
portale z lat 1520 - 1521.
Wnętrze posiada cenny wystrój, m.in. barokowy, drewniany,
polichromowany ołtarz główny z pierwszej połowy XVIII wieku i
drewnianą polichromowaną ambonę z końca XVII wieku.
Na murach znajduje się zespół 9 renesansowych i barokowych
nagrobków rycerskich z lat 1520 - 1625. Przedstawiają one członków
rodów von Reibnitz i von Zedlitz.
Kościół p.w. świętej Barbary ok. 1927 r.
Renesansowy dwór ok. roku 1917.
Świetlica oraz w głębi po prawej stronie remiza strażacka
|